Gwaith Sgrin 2020 yw'r arolwg cynhwysfawr cyntaf o’r anghenion o ran gweithlu, hyfforddiant ac addysg ar gyfer Ffilm, Teledu, Animeiddio, Gemau, VFX ac Ôl-gynhyrchu ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd. Fe'i hariennir gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau (AHRC) trwy Clwstwr a'i gynnal gan Faye Hannah a'r Athro Ruth McElroy ym Mhrifysgol De Cymru.

Mae stori'r sector sgrin yn un o lwyddiant ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd, yn dangos twf economaidd sylweddol a chynnydd mawr yn ei henw da fel lle i greu cynnwys ansawdd uchel i'r sgrin. Ar ôl dechrau o sylfaen isel, mae ein sector sgrin wedi tyfu i fod yn gartref i gynyrchiadau ffilm, teledu a gemau hynod o boblogaidd, sy'n cael eu hallforio'n eang ac sy'n ennill gwobrau.

Mae'r enw da hwn yn deillio o'r gweithwyr talentog, medrus sy'n galluogi ein diwydiant sgrin i fodoli. Canfyddiad Gwaith Sgrin 2020 yw bod y diwydiant hwn bellach mewn perygl o fod yn anghynaladwy, heb strategaeth sgiliau glir fydd yn sicrhau ffrwd o dalent o Gymru. Mae adroddiad Gwaith Sgrin 2020 yn dangos nad yw'r ymgyrch i ysgogi mewnfuddsoddiad i'r sector sgrin yn cyd-fynd â strategaeth sgiliau a datblygu'r gweithlu i Gymru. Mae'n nodi prinder sgiliau allweddol ac yn dangos sut mae cyfleoedd i greu sector mwy cynhwysol yn cael eu colli.

Dywed yr Athro Ruth McElroy: "Er mwyn sicrhau bod y sector sgrin ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd yn gynaliadwy ac yn adlewyrchu Cymru iddi hi ei hun a gweddill y byd, mae Gwaith Sgrin 2020 yn dadlau bod angen strategaeth sgiliau gydlynol ac uchelgeisiol arnom bellach, fydd yn annog cydweithio rhwng diwydiant, addysg a darparwyr hyfforddiant a gweithio gyda'r llywodraeth i gyflawni hyn"

  • Mae 86% o'r holl sefydliadau annibynnol yn y diwydiannau sgrin ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd yn recriwtio am rolau yn y sector drwy sgwrsio ymhlith ei gilydd
  • Mae 73.3% o'r holl gwmnïau’n fentrau bach neu'n ficro-fentrau
  • Dim ond 5.5% o'r holl sefydliadau hyfforddi oedd yn cyflwyno hyfforddiant ar lefel broffesiynol neu uwch
  • Nododd 41.5% o'r holl weithwyr llawrydd yn sector sgrin y rhanbarth eu bod yn rhiant neu'n ofalwr

Mae'r canlynol ymhlith meysydd ffocws allweddol yr adroddiad:

 

Mae'r canlynol ymhlith meysydd ffocws allweddol yr adroddiad

Casglwyd y data ar gyfer yr adroddiad hwn yn ei gyfanrwydd yn ystod pandemig COVID-19. Mae'n paentio darlun o'r sector sgrin ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd a chasglwyd yr holl ddata yng nghanol yr aflonyddwch a achoswyd gan COVID-19. Mae'r pandemig wedi cael effaith ddwys ar lawer o fusnesau creadigol a gweithwyr llawrydd, gyda llawer ohonynt yn wynebu colledion sylweddol mewn refeniw. Mae'r adroddiad yn cynnig llinell sylfaen fydd yn ein galluogi i wneud argymhellion yn y dyfodol i ddechrau cynorthwyo'r sector i ddeall sut y gall y sector sgrin ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd dyfu y tu hwnt i'r pandemig.

Ruth McElroy

Yr Athro Ruth McElroy, Prifysgol De Cymru

Mae Ruth McElroy yn Athro y Diwydiannau Creadigol a Phennaeth Ymchwil ym Mhrifysgol De Cymru lle mae hi hefyd yn gyd-gyfarwyddwr Canolfan y Cyfryngau a Diwylliant mewn Cenhedloedd Bychain.  Mae hi wedi addysgu cenedlaethau o fyfyrwyr astudiaethau’r cyfryngau a’r sgrîn dros yrfa 20 mlynedd o hyd, drwy’r Gymraeg a’r Saesneg. Mae ei diddordeb ymchwil mewn diwydiannau’r sgrin, cyfryngau ieithoedd lleiafrifol a pholisi’r cyfryngau.  Mae hi’n aelod o Bwyllgor Cynghori Cymru Ofcom, ac yn gyn gadeirydd Grŵp Polisi’r Cyfryngau y Sefydliad Materion Cymreig. Mae angerdd Ruth am gynnwys sgrîn a diwydiant cynaliadwy yng Nghymru yn ategu ei rôl fel Cadeirydd Ffilm Cymru.  

 

Faye Hannah headshot

Faye Hannah

Mae Faye Hannah yn ymgeisydd doethurol ym Mhrifysgol De Cymru lle mae ei hymchwil yn archwilio polisi mynediad i'r gweithlu a diwydiannau creadigol yn y diwydiannau sgrin yng Nghymru. Roedd ei rôl fel Cymrawd Ymchwil ar y prosiect ymchwil hwn yn gyfle pwysig iddi briodi ei phrofiad sector ymarferol gyda'i gwybodaeth am ddamcaniaeth academaidd gyfredol i ymchwilio i sut y gall y rhai sy'n gweithio yn y sector sgrin yng Nghymru ffynnu'n well.   Mae gan Faye yrfa bymtheg mlynedd yn gweithio ar draws y sectorau addysg creadigol a chysylltiedig yn y DU. Mae wedi gweithio i Creative Skillset, BAFTA, Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, Academi Sgiliau NextGen a Ffilm Cymru Wales i ddarparu hyfforddiant, prosiectau a chymwysterau. Faye yw sylfaenydd cwmni ymgynghori creadigol 'Our Colab'. Ers cwblhau'r ymchwil hon, mae Faye wedi ymgymryd â rôl Cyswllt Ymchwil ym Mhrifysgol Glasgow sy'n gweithio ar brosiect Cymrodoriaeth yr AHRC 'Everyday Diversity'.